یاد خداوند برای والدین

یاد خداوند

A young child is bending down looking in the grass, investigating something with a magnifying glass.  Vintage style color.

بیشتر ما  ذکر بسم‌الله یا نام خدا را ابتدای هر کاری به‌عنوان ادب دینی فراموش نمی‌کنیم . جدای از تبرکی که این ذکر در زندگی دارد ، اهمیت آن در خداباوری کودکان نیز بی‌تردید است و اطمینان داشته باشید ذکر شما و یادی که از خداوند در ابتدای هر کار و یا وارد شدن به هر مکانی  می‌کنید در کودکان شما نیز معنای حضور خداوند در زندگی را تثبیت می‌کند.بیشتر ما  ذکر بسم‌الله یا نام خدا را ابتدای هر کاری به‌عنوان ادب دینی فراموش نمی‌کنیم . جدای از تبرکی که این ذکر در زندگی دارد ، اهمیت آن در خداباوری کودکان نیز بی‌تردید است و اطمینان داشته باشید ذکر شما و یادی که از خداوند در ابتدای هر کار و یا وارد شدن به هر مکانی  می‌کنید در کودکان شما نیز معنای حضور خداوند در زندگی را تثبیت می‌کند.

در فرصت‌های گوناگون توجه ما به زیبایی‌های طبیعت جلب می‌شود . در تماشای آسمان آبی ، پرنده زیبا ، گل خوش‌رنگ ، بوی خوش و صدای آبشار و رودخانه و دیگر زیبایی‌های خلقت ، همیشه احساس خوشایندی از زندگی و حیات در ما ایجاد می‌شود و معمولاً در این مواقع  با ذکر کلماتی همچون الله‌اکبر و یا سبحان‌الله از بزرگی خداوند یاد می‌کنیم و از او سپاسگزار می‌شویم. این یادآوری اگر با ذکر معنی ساده آن برای کودکان انجام شود ، آن‌ها نیز با ما در این شکرگزاری همراه می‌شوند.

در هنگام بیرون رفتن از منزل و یا هر جدایی که میان ما و نزدیکانمان اتفاق می‌افتد یکدیگر را با جملاتی شبیه به خداحافظ و یا خدا نگهدار بدرقه می‌کنیم . برای کودک خود معنای این جملات را بگوئید تا بداند شما از خداوند خواسته‌اید مراقب و نگاهبان او باشد.

احساسی که در پس معنای این جملات به کودک منتقل می‌شود،  حس اعتماد به خداوند و اطمینان از قدرت او برای حفاظت از کودک است.

در شرایط دشوار ما با عبارات گوناگون از خداوند یاری می‌طلبیم و در زمان برطرف شدن مشکل از او تشکر می‌کنیم . همراه کردن اعضای خانواده و به‌خصوص کودک در هردوی این مراحل ، کودک شمارا متوجه اهمیت حضور خداوند در مقاطع حساس زندگی کرده  و به او معنایی از توسل را می‌آموزد که برای ادامه زندگی و غلبه بر دشواری‌ها به یاری او می‌آید.

12-25-17-increasing-faith

باور به اینکه خداوند برای ما جز خیر و نیکی نمی‌خواهد و هر نعمت و یافته‌ی نیکو و هر اتفاق خوب بی‌تردید برآیند خواست الهی بوده و در مقابل ، گرفتاری‌ها و خسارات ، ناشی از اختلالی است که ما و یا سایرین دررسیدن خیروبرکت خداوندی ایجاد نموده‌اند ، از پایه‌های زندگی مؤمنانه است.

انعکاس این باور در کلام ، برای کودکمان از اهمیت زیادی برخوردار است . زمانی که کودک ما با وسیله جذابی مثل رایانه و یا گوشی همراه آشنا می‌شود به او یادآوری کنیم که این فن‌آوری از عقلی است که خداوند به انسان داده است. اگر او به معلم خوب خود اشاره نمود به او بگوئید که آن معلم، از بندگان خوب خداست و خداوند توفیق این خوبی را به او داده است. اگر دوست خوبی پیدا کرد و یا نمره خوبی از دروس خود گرفت و یا هر اتفاق پسندیده و خوب دیگری که با آن مواجه شد ، نقش خداوند را به او یادآوری کنید اما مراقب باشید در وقایع ناگوار مثل از دست دادن چیزی یا شخصی یا موجودی که به او دل‌بسته بوده است و یا گرفتن نمره نامطلوب و هر عدم موفقیت دیگری در انجام کارها شرح مشیت الهی و یا عواملی که در آن ناکامی دخیل بوده ، نیازمند مهارت و مراقبت است. به خاطر داشته باشید مدیریت بحران در کودکان ، بسته به روحیه کودک و میزان ظرفیت پذیرش او از حقایق زندگی ، متفاوت بوده و می‌باید توسط والدین و مربیان به‌درستی اداره شود.

Muslim family in living room praying and reading Koran
muslim-kids-praying-76263791

برای مثال توجه شمارا به گفتگوی زیر جلب می‌نماییم:

*کودک: مامان خدا که انقدر مهربونه چرا میذاره اتفاقای بدی بیافته؟ کرونا، تصادف، مریضی دوستم و…؟

** مادر: دخترم خدای مهربون دنیا رو بر اساس یه نظم و برنامه‌ای درست کرده و هر چیزی در جای خودش داره کاراشو خوب انجام میده.  اما گاهی ما آدما با کارهایی که میکنیم خودمون باعث میشیم کلی مشکلات و گرفتاری برامون پیش بیاد و باعث ناراحتی و غصه مون بشه. مثلاً همین کرونا یا بیشتر بیماری‌ها دست خودمونه که اصول بهداشتی رو رعایت نمیکنیم بعد مریض میشیم. مثلاً اگر با دست کثیف غذا بخوریم یا پرخوری کنیم کلی بیماری میاد سراغمون. یادته اون دفعه که مریض شدی و بردیمت دکتر؟

* آره، دکترم یه آمپول بهم زد که کلی درد داشت.

** به نظرت ما کار بدی کردیم که بردیمت دکتر یا دکتر که آمپول زد کار بدی انجام داد؟

* نه…خب…شما میخواستید من حالم خوب بشه دوباره.

** خدا هم به فکر ما هست و همیشه همراهمونه. دوست نداره ناراحتی ما رو ببینه. اگر هم اتفاقی می افته که به نظر ما بده، حتماً به صلاح خودمون بوده.

* آدمایی که ما دوست داریم رو چرا از پیشمون میبره؟

**  اونم مثلا به خاطر اینه که دیگه با پیری سلامتی شون رو از دست دادن و خدا اتفاقاً میبرشون پیش خودش تا حالشون خوب بشه و سلامت بشن. اگر کسی آدم خوبی باشه، همیشه خدا باهاشه، چه زنده باشه چه وقتی که بمیره. تازه وقتی مرد توی بهشت خیلی بیشتر خوشحاله. پس شاید یه اتفاق از نگاه ما بد باشه اما از نگاه خدا که همه چیز رو میدونه، اون برای ما بهتر باشه و خودمون نمیدونیم.

حتی ممکنه یه اتفاقی که برای من بد و تلخه کلی خوبی هم داشته باشه. مثلاً میتونه ما رو به خدا نزدیکتر کنه. چون همیشه دعا میکنیم.  میتونه ما رو صبورتر کنه. باعث میشه قدر چیزایی که داریم رو بدونیم. حتی باعث میشه به دیگران بیشتر اهمیت بدیم و به فکرشون باشیم. مثلاً وقتی مریض میشن. یا مواظب باشیم دیگران هم مریض نشن. مثل همین کرونا.

نماز بهترین و بلندترین درگاه ارتباط انسان با خداوند است . نماز را با جلال و شکوه در خانه و یا مسجد بخوانید. مکان ثابت و لوازم زیبا برای برگزاری آن در منزل ازجمله جانماز خوب ، چادرنماز قشنگ ، عطر خوشبو و هر چه که این مراسم کوتاه را باشکوه‌تر نماید ، برای کودک جهانی از خیال زیبا در برقراری ارتباط با خداوند ایجاد می کند .

هرکدام از این موارد نیز محقق نشد ، بوسیدن و در آغوش گرفتن کودک بعد از نماز و اشاره به اینکه برای او نیز در نماز خود از خداوند طلب نیکی و خوشبختی کردید بسیار مفید خواهد بود.

از همراهی کودکتان در نماز استقبال کنید اما او را وادار به این کار نکنید. بوی معنویتی که از این اقدام شما به مشام کودک می‌رسد بهترین مشوق او خواهد بود.

کارهایی که می توانید انجام دهید:

  • پیشنهاد می شود تا می‌توانید و به خاطر دارید نزد کودک خود از خداوند یاد کنید.
  • فراموش نکنید کودکتان را در ستایش از عظمت هستی با خود همراه کنید.
  • در سختی‌ها و در فراغتی که از دشواری‌ها پیدا می‌شود یاری و سپاسگزاری از خداوند را به کودک خود بیاموزیم.
  • منشأ خیر بودن خداوند را به کودکتان یادآور شوید و برای توضیح وقایع ناگوار تحلیل قابل‌درکی را به او ارائه کنید.
  • در هنگام جدایی به کودک خود بگوئید که او را به خداوند می‌سپارید که بهترین نگه‌دارنده است.
  • نماز را به نیکویی به پادارید تا کودکتان با این نحوه‌ی برقراری ارتباط با خداوند آشنا و به آن مشتاق شود.

نکته ها و نمونه ها برای این قسمت

بخشی از کتاب «کلیدهای آموختن به کودکان در مورد خداوند» از صفحه 146 تا 151 برای آشنایی بیشتر با این مفهوم انتخاب شده است.

برای دانلود فایل کلیک کنید

همچنین برشی از کتاب «اصول و شیوه‌های تربیت توحیدی» صفحات 174 و 175 به عنوان تکمیل این قسمت پیشنهاد می‌گردد.

برای دانلود و مشاهده فایل کلیک کنید

لطفاً اگر در زمینه توجیه کودکان خود در این نوع از مفاهیم تجربه‌ای دارید با ما در میان بگذارید.

لطفا نظر خود را درباره این مطلب بیان کنید.

منتخب نظرات شما درباره این مطلب: